Skip to content
Skip to navigation menu

English

Cynllunio i Ddatblygu’ch Sgiliau

Yn yr un ffordd ag y byddwch yn cynllunio’ch prosiect ymchwil, er mwyn cael y gorau o’ch gwaith datblygu sgiliau mae angen cymryd rhan weithredol mewn cylch parhaus o hunan-arfarnu, myfyrio, gosod targedau a chynlluniau gweithredu.

Nodi Cryfderau a Gwendidau Personol

Y cam cyntaf mewn unrhyw broses gynllunio yw sefydlu ble rydych chi nawr, cyn penderfynu ble hoffech chi fod wedyn, a sut i gyrraedd. Y ffordd hawsaf i gael gwybod ‘ble rydych chi nawr’ yw cynnal ‘adolygiad’, neu hunan-arfarnu’ch sgiliau. I’ch helpu yn y dasg, mae Vitae wedi llunio offeryn rhyngweithiol sy’n defnyddio Microsoft Excel ac sydd wedi’i seilio ar yr RDF. Mae’r RDF yn eich annog i nodi’ch cryfderau a’ch gwendidau, gan roi blaenoriaeth i’ch datblygiad proffesiynol. Mae’n caniatáu ichi ystyried y sgiliau a’r profiadau a fydd yn gwella’ch rhagolygon gyrfa a mynegi’ch gwybodaeth, eich ymddygiadau a’ch priodweddau i ystod o gyflogwyr a chyrff proffesiynol.

Mae’r RDF yn ffordd ichi asesu’ch cryfderau a’ch meysydd i’w datblygu ymhellach er mwyn sicrhau eich bod yn symud ymlaen yn eich gyrfa. Mae’n cynnig iaith gyffredinol i gyfleu’ch galluoedd. Gall hyn fod yn werthfawr iawn wrth gynllunio’ch gyrfa, paratoi at gyfarfodydd adran gyda’ch goruchwylydd neu ddiweddaru’ch CV.

Gallwch lawrlwytho copi o’r ‘Cynllunydd Datblygu Proffesiynol’ hwn yma. Bydd yn mynd â chi drwy bob un o’r pedwar pau, y 12 is-bau a’r disgrifiadau sy’n disgrifio gwybodaeth, ymddygiad a phriodweddau ymchwilwyr llwyddiannus sydd wedi’u hamlinellu yn yr RDF.

Drwy fod yn fwy ymwybodol o’ch sgiliau a thrwy gael cynllun at ddatblygu yn y dyfodol, byddwch yn gallu gwneud dewisiadau mwy gwybodus ar adegau allweddol yn eich gyrfa.

Defnyddio’r Cynllunydd RDF

Ar ôl ichi lawrlwytho’r daenlen i’ch lle personol a’i hagor yn Microsoft 2007 neu 2010, byddwch yn gweld blwch yn cynnwys rhybudd diogelwch yn y gornel uchaf ar y chwith. Rhaid ichi glicio ar y botwm ‘options’, a dewis ‘enable this content’ er mwyn peri i’r daenlen weithio.

Y cam nesaf yw dewis pa un o’r peuoedd sydd o ddiddordeb ichi ar gyfer datblygu personol, er enghraifft, cliciwch ar ‘Domain A’. Bydd hyn yn dangos yr is-beuoedd a’r disgrifiadau unigol. Ticiwch y blychau i ddewis y disgrifiadau sydd o ddiddordeb ichi at hunanasesu, er enghraifft, sut y gallwch ddatblygu’ch gallu i adnabod cyfleoedd ymchwil, felly byddech yn ticio’r blychau sy’n dweud ‘research methods practical application’, ‘critical thinking’, ‘problem solving’, ‘intellectual insight’, ac ‘innovation’. Bydd hyn yn rhoi cyfnodau datblygu’r disgrifiadau y byddwch yn eu ticio. Ceir rhwng tri a phump o gyfnodau i bob disgrifiad yn yr RDF.

Darllenwch y cyfnodau ar gyfer pob disgrifiad i weld pa un sy’n fwyaf perthnasol i’ch gallu ar hyn o bryd – amlygwch y rhain a chlicio ar ‘record’. Wedyn amlygwch y cyfnodau sy’n rhoi’r disgrifiad gorau o ble yr hoffech chi fod yn y dyfodol a chliciwch ar ‘target’.

Nawr rhowch y dystiolaeth sydd gennych i ategu’ch cyfnod presennol. Ceisiwch fod mor benodol ag y gallwch. Er enghraifft peidiwch â dweud eich bod yn gyfarwydd ag ystod eang o ddulliau, ond yn hytrach ‘Mae gen i wybodaeth ymarferol dda o fethodoleg X, gan gynnwys defnyddio A, B ac C (enghreifftiau o ddulliau) yn Y (y sefyllfa y buoch yn defnyddio’r dulliau ynddi)’.

Ailadroddwch y broses ar gyfer pob u o’r disgrifiadau rydych chi wedi’u dewis. Ailadroddwch hyn ym mhob pau, yna ar ôl gorffen, cliciwch ar y botwm ‘report’.

Cynllunio’ch Hyfforddiant Sgiliau

Ar ôl ichi gwblhau’r ymarfer hwn, dylech fod wedi dechrau ffurfio rhyw syniad o’r hyn rydych chi wedi’i gyflawni eisoes, eich cryfderau, eich meysydd i’w datblygu a’ch angen am hyfforddiant. Ar ôl clicio ar y botwm ‘report’ cewch eich ysgogi i ddatblygu cynllun gweithredu ynghylch sut y byddwch yn cyrraedd y cyfnod datblygu rydych chi wedi’i dargedu. Cofiwch fod modd gwneud hyn mewn sawl cam.

Ar yr adeg yma, bydd mae angen ichi geisio eglurhad gan eich goruchwylydd am yr hyn y mae elfennau unigol o’r adolygiad hwn yn ei olygu yn eich disgyblaeth chi, gan ychwanegu’r sgiliau hynny sy’n benodol i’ch prosiect ymchwil chi. Dylai’ch goruchwylydd allu cadarnhau’ch asesiad chi ohonoch eich hun (os ydych yn dewis rhannu hwnnw) ac yn bwysicach na hynny dweud ar ba lefel cymhwysedd y dylech chi fod o’i gymharu â’ch cyfnod datblygiad presennol. Yn y meysydd perthnasol yn yr RDF gallwch roi gwybodaeth am sut y gallech ddatblygu yn y maes hwn, er enghraifft gallai fod yn gwrs hyfforddi, cyngor gan eich goruchwylydd, eich PI neu’ch mentor, neu ddatblygu ar eich pen eich hun. Ystyriwch eich camau cyntaf yn eich datblygiad yn ogystal â’ch nod yn y pen draw.

Efallai y byddwch chi am feddwl pa mor CAMPUS (cyraeddadwy, amserol, mesuradwy, penodol, uchelgeisiol, synhwyrol) yw’r amcan a rhoi diffiniad clir o bob cam ar hyd y daith, sut rydych chi am adolygu a mesur eich cynnydd, erbyn pryd rydych chi am gymryd y camau a beth wnewch chi yn yr wythnos nesaf, y mis nesaf, y chwarter nesaf neu yn y tymor hirach.

Ar ôl cwblhau’ch adroddiad Datblygu Proffesiynol, mae’n debyg y byddwch wedi nodi nifer o sgiliau yr hoffech eu datblygu dros y misoedd nesaf. Mae’n fuddiol trafod gyda’ch goruchwylydd sut mae’ch ymchwil yn dod ymlaen a pha feysydd i’w datblygu a pha hyfforddiant y gall fod ei angen. Dyma rai pwyntiau i’w hystyried wrth bennu’r blaenoriaethau o ran eich amcanion datblygu:

Cofiwch edrych ymlaen ym mhob agwedd ar eich gwaith, er enghraifft, os oes disgwyl ichi ddefnyddio techneg ymchwil newydd yn nes ymlaen yn y flwyddyn, mae arnoch angen hyfforddiant cyn hynny.

Ar ôl ichi benderfynu ar eich anghenion datblygu, gofalwch nad oes gennych fwy o amcanion nag y mae modd ymdopi â nhw yn eich cynllun ymchwil ar gyfer y misoedd sy’n dod. Fel rheol gyffredinol, os oes gennych fwy nag wyth o amcanion, yna mae angen ichi bennu’r blaenoriaeth a dileu rhai, i ganolbwyntio arnyn nhw yn y dyfodol o bosibl. Does dim rhaid ichi geisio datblygu yn holl feysydd yr RDF yr un pryd. Mae’n bosibl mai dim ond profiad ac ymarfer sy’n gallu cyflawni rhai cyfnodau, ond bydd hunanymwybyddiaeth dda a chynllun datblygu proffesiynol da yn helpu’r broses.

Fe’ch anogir i gynnwys eich goruchwylydd yn y broses a chynnwys anghenion datblygu yn eich cynllun ymchwil. Cofiwch y dylai’ch rhestr derfynol o amcanion fod yn CAMPUS.

I archebu lle ar unrhyw weithdai rydych chi wedi’u nodi, cliciwch yma.

Er mwyn i’r broses o ddatblygu sgiliau fod yn effeithiol, mae angen ichi FYFYRIO ar yr hyn rydych chi wedi’i ddysgu, CYNLLUNIO ar gyfer eich cynnydd, a CHOFNODI eich datblygid.

10 o gynghorion ar ddefnyddio’r RDF i ddatblygu’ch sgiliau

Gallech ddewis defnyddio’r RDF ar gyfer datblygu yn y tymor byr yn ogystal â’r tymor hir. Gall yr RDF gael ei ddefnyddio i gynllunio’ch uchelgais o ran gyrfa at y tymor hir ond hefyd i greu cynllun ymarferol at y tymor byr. Gall fod yn fuddiol dychmygu’ch uchelgais hirdymor er mwyn ffocysu’ch llwybr gyrfa, ond gall realiti symud ymlaen i’r cyfnodau uwch fod yn anos i’w gynllunio. Yn y tymor byr, bydd yn haws penderfynu ar sut i symud ymlaen at y cyfnod nesaf neu pa is-beuoedd sydd bwysicaf ichi. Ceisiwch fod yn realistig wrth osod y nodau tymor-byr hyn.

Defnyddiwch yr RDF i danlinellu;’ch cryfderau a’ch meysydd i’w datblygu a sut y gallai’r rhain gael eu defnyddio i fod o les i’ch datblygiad proffesiynol a’ch gyrfa, neu i ddylanwadu arnyn nhw.

Defnyddiwch yr RDF i danlinellu’ch sgiliau cymwysadwy a throsglwyddadwy. Mae hyn yn bwysig er mwyn symud ymlaen mewn gyrfa boed yn y byd academaidd neu y tu allan iddo.

Rhowch flaenoriaeth i’r meysydd hynny sy’n fwyaf perthnasol. Does dim rhaid ichi geisio datblygu yn holl feysydd yr RDF yr un pryd. Efallai fod yna is-beuoedd neu ddisgrifiadau sy’n llai perthnasol i chi o ran symud drwy’r cyfnodau.

Ewch ati hefyd i ddefnyddio profiadau y tu allan i’r gwaith i gael tystiolaeth o’ch galluoedd.

Fydd cynnydd i’r cyfnod uchaf mewn disgrifiad ddim yn gymwys i bawb, ond gall bod yn ymwybodol o’r posibiliadau fod o gymorth i’ch datblygiad personol a’ch datblygiad gyrfa

Siaradwch â phobl eraill er mwyn cael eu barn nhw am eich cryfderau a’ch galluoedd. Mae eich goruchwylydd, eich rheolwr, eich cyfoedion, eich teulu a’ch ffrindiau yn ffynhonnell wych o wybodaeth i wybod rhagor amdanoch eich hun. Siaradwch â nhw am sut maen nhw’n gweld eich galluoedd. Drwy ddeall sut mae pobl eraill yn eich gweld, gallwch wneud dewisiadau mwy gwybodus am eich dyfodol.

I symud o’r naill gyfnod i’r llall, beth am ystyried dilyn cyrsiau. Gallai’r cyrsiau hyn gael ei rhedeg ar lefel leol (ym Mhrifysgol Caerdydd) neu dim ond yn genedlaethol neu’n rhyngwladol felly mae’n bwysig bod yn ymwybodol o’r cyfleoedd ar gyfer hyfforddiant.

Mae’n bosibl mai dim ond profiad ac ymarfer sy’n gallu cyflawni rhai cyfnodau, ond bydd hunanymwybyddiaeth dda a chynllun datblygu proffesiynol da yn helpu’r broses.

Mae rhwydweithio’n debyg o’ch galluogi i gyrraedd cyfnodau pwy profiadol. Efallai y byddwch am geisio rhwydweithio â chydweithwyr lleol, cenedlaethol a rhyngwladol. Ceisiwch fanteisio i’r eithaf ar gyfleoedd mewn cynadleddau a gweithdai, ennill profiad o eistedd ar bwyllgorau a chadw cysylltiadau yn y byd academaidd a’r tu allan iddo er mwyn gwella’ch enw da.

Llawlyfr y Rhaglen

Training and Development Programme Brochure